۵ آذر ۱۴۳۳

رویدادها

• ۱۱۵۷ (۲۴۸ سال پیش) در جزایر هاوایی، کاپیتان جیمز کوک نخستین اروپایی شد که از مائویی دیدن کرد.
• ۱۱۹۱ (۲۱۴ سال پیش) نبرد برزینا در جریان عقب‌نشینی ناپلئون از روسیه آغاز شد.
• ۱۲۴۴ (۱۶۱ سال پیش) نبرد پاپودو: یک شونر نیروی دریایی اسپانیا در شمال والپارایسو، شیلی، از یک کورت شیلیایی شکست خورد.
• ۱۳۲۳ (۸۲ سال پیش) جنگ جهانی دوم: آلمان حملات وی-۱ و وی-۲ به آنتورپ در بلژیک را آغاز کرد.
• ۱۳۷۷ (۲۸ سال پیش) تونی بلر نخستین نخست‌وزیر بریتانیا شد که در اویرختاس، پارلمان جمهوری ایرلند، سخنرانی کرد.
• ۱۳۷۹ (۲۶ سال پیش) زمین‌لرزه ۲۰۰۰ باکو با بزرگی ۷٫۰ در مقیاس ریشتر ۲۶ نفر را در باکو، آذربایجان کشت و قوی‌ترین زمین‌لرزه در این منطقه در ۱۵۸ سال گذشته بود.
• ۱۳۸۷ (۱۸ سال پیش) سیکلون نیشا شمال سریلانکا را درنوردید و ۱۵ نفر را کشت و ۹۰ هزار نفر دیگر را آواره کرد و بیشترین بارندگی را در نه دهه به این منطقه وارد کرد.
• ۱۴۰۰ (۵ سال پیش) همه‌گیری کووید-۱۹: سازمان جهانی بهداشت گونه اُمیکرون ویروس سارس-کوو-۲ را شناسایی کرد.

زادروزها

• ۸۸۲ (۵۲۳ سال پیش) آنجلو برونزینو، نقاش ایتالیایی
• ۱۲۳۶ (۱۶۹ سال پیش) فردینان دو سوسور، زبانشناس سوئیسی
• ۱۲۷۳ (۱۳۲ سال پیش) نوربرت وینر، دانشمند و ریاضیدان آمریکایی (۱۹۶۴–۱۸۹۴)
• ۱۲۸۲ (۱۲۳ سال پیش) لارس اونزاگر، فیزیکدان و مهندس نروژی
• ۱۳۱۸ (۸۷ سال پیش) لوران کابیلا، رئیسجمهور سابق جمهوری دموکراتیک کنگو (۲۰۰۱–۱۹۳۹)
• ۱۳۲۷ (۷۸ سال پیش) الیزابت بلکبرن، پژوهشگر و زیستشناس آمریکایی استرالیاییتبار
• ۱۳۳۰ (۷۵ سال پیش) کاترین بیگلو، فیلمنامهنویس، تهیهکننده، نویسنده، و کارگردان آمریکایی
• ۱۳۶۹ (۳۶ سال پیش) ریتا اورا، خواننده-ترانهسرا و بازیگر بریتانیایی

درگذشت‌ها

• ۸۷۳ (۵۳۲ سال پیش) جیووانی پیکو دلا میراندولا، فیلسوف ایتالیایی
• ۱۲۳۴ (۱۷۱ سال پیش) آدام میتسکیهویچ، شاعر ملی، نمایشنامه نویس، مقاله نویس و ... لهستانی
• ۱۲۳۶ (۱۶۹ سال پیش) یوزف فرایهر فن آیشندرف، نویسنده و شاعر آلمانی
• ۱۲۶۲ (۱۴۳ سال پیش) سوژورنه تروث، یک مدافع حقوق زنان و از مخالفان بردهداری در آمریکا
• ۱۳۳۱ (۷۴ سال پیش) اسون هدین، جغرافیدان و سفرنامهنویس سوئدی
• ۱۳۹۵ (۱۰ سال پیش) فیدل کاسترو، رهبر کوبا (۱۹۵۹–۲۰۰۸)
• ۱۳۹۷ (۸ سال پیش) استفن هیلنبرگ، تهیهکننده و کارگردان آمریکایی
• ۱۳۹۹ (۶ سال پیش) دیگو مارادونا، بازیکن سابق و مربی فوتبال آرژانتینی (۱۹۶۰–۲۰۲۰)

همهٔ ۱۷۲ رویداد، زادروز و درگذشت ۵ آذر