روش محاسبه و منابع
تاریخها، تعطیلات و زمان تحویل سال در این سایت چگونه به دست میآیند و دقت هر کدام چقدر است.
تقویم هجری شمسی
سال هجری شمسی با لحظهٔ اعتدال بهاری آغاز میشود و سالهای کبیسه هم از همین قاعده به دست میآیند. این سایت سالهای کبیسه را با یک روش حسابی بر پایهٔ چرخههای ۳۳ساله محاسبه میکند. نتیجه با جدول رسمی سالهای کبیسهٔ مرکز تقویم مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران برای سالهای ۱۲۰۶ تا ۱۴۹۸ مقایسه شده و همهٔ سالها یکسان است. تبدیل میان شمسی و میلادی قطعی است.
تقویم هجری قمری
در ایران آغاز هر ماه قمری با رؤیت هلال و اعلام رسمی تعیین میشود؛ برای همین تقویمهای قمری جدولی گاهی یک یا دو روز با تقویم رسمی فرق دارند. این سایت طول ماهها را از تقویم رسمی ایران برمیدارد: آغاز ماههای قمری از سال ۱۲۶۵ قمری، از مجموعهدادهٔ عمومی qamari (مالکیت عمومی، CC0)، که با تقویم رسمی سال ۱۴۰۵ تا پایان رمضان ۱۴۴۸ تکمیل شده است.
برای ماههایی که هنوز رسماً اعلام نشدهاند، تاریخ برآورد میشود: ماه از شبی آغاز میشود که سن ماه هنگام غروب خورشید در تهران دستکم ۱۸ ساعت باشد. این قاعده روی ۱٬۱۶۶ ماه رسمی گذشته آزموده شده است: ۸۵ درصد ماهها دقیقاً درست و بقیه تنها یک روز جابهجا بودند. هر اعلام رسمی تازه، مانند آغاز ماه شوال، در سایت ثبت میشود و جای برآورد را میگیرد.
تاریخ قمری در کشورهای دیگر، مانند عراق یا عربستان، گاهی یک روز با ایران فرق دارد. تاریخهای این سایت مطابق ایران است.
تقویم میلادی و شاهنشاهی
تاریخ میلادی مطابق تقویم گریگوری است. تقویم شاهنشاهی، که از اسفند ۱۳۵۴ تا شهریور ۱۳۵۷ در ایران به کار رفت، همان ماهها و روزهای هجری شمسی را دارد و فقط شمارهٔ سال آن ۱۱۸۰ واحد بیشتر است.
لحظهٔ تحویل سال
لحظهٔ اعتدال بهاری با دادههای مداری ناسا (JPL DE440) و کتابخانهٔ Skyfield محاسبه شده است و با زمانهایی که رسماً اعلام شدهاند حداکثر دو ثانیه فاصله دارد. اگر این لحظه پیش از ظهرِ تهران باشد، همان روز یکم فروردین است و گرنه روز بعد. زمان محلی هر شهر، با ساعت تابستانی، از پایگاه دادهٔ منطقههای زمانی IANA به دست میآید.
اوقات شرعی
اوقات شرعی به روش مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران، همان روش جدولهای رسمی ایران، محاسبه میشود: اذان صبح هنگامی که خورشید ۱۷٫۷ درجه زیر افق است، طلوع و غروب هنگامی که لبهٔ بالای خورشید به افق میرسد (با شکست نور، ۰٫۸۳۳ درجه)، اذان ظهر هنگام گذر خورشید از نصفالنهار، اذان مغرب هنگامی که خورشید ۴٫۵ درجه زیر افق است، و نیمهشب شرعی میانهٔ غروب آفتاب تا اذان صبح. جای خورشید با فرمولهای رصدخانهٔ نیروی دریایی آمریکا محاسبه میشود؛ این زمانها با دادههای مداری ناسا (JPL DE440) سنجیده شدهاند و اختلافشان کمتر از ده ثانیه است. زمانها به دقیقه گرد میشوند. در شهرهایی که شبهای تابستان خورشید به ۱۷٫۷ درجه زیر افق نمیرسد، اذان صبح به اندازهٔ سهم این زاویه از طول شب (۱۷٫۷ بخش از ۶۰) پیش از طلوع گذاشته میشود. مختصات شهرها از GeoNames است (مجوز CC BY 4.0).
تعطیلات و مناسبتها
هر مناسبت بهصورت یک قاعده در تقویم خودش ثبت شده است: روزی از ماه شمسی (مانند ۱۲ فروردین)، روزی از ماه قمری (مانند ۱۰ محرم)، روزی میلادی، یا قاعدهای مانند «سهشنبهٔ پیش از آخرین چهارشنبهٔ سال» برای چهارشنبهسوری. تاریخ هر سال از روی همین قاعدهها ساخته میشود، پس مناسبتهای قمری هر سال در جای درست تقویم شمسی قرار میگیرند. فهرست تعطیلات سال ۱۴۰۵ با تقویم رسمی همان سال (۲۶ روز) مطابقت داده شده است.
تعطیلات رسمی هر سال بر پایهٔ قانونی نشان داده میشود که در همان سال اجرا میشد: بخشنامهٔ تعطیلات ۱۳۴۷ برای سالهای ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۷، و از ۱۳۵۸ لایحهٔ قانونی تعطیلات رسمی و قانون تیر ۱۳۵۹ با اصلاحیههای بعدی: شهادت امام رضا به جای ولادت ایشان (۱۳۷۷)، شهادت حضرت فاطمه (۱۳۷۸)، روز دوم عید فطر (۱۳۹۰) و ۸ ربیعالاول (۱۳۹۶). ۱۴ خرداد از نخستین سالگرد، ۱۳۶۹، تعطیل نشان داده میشود و ۳۰ اسفند در سالهای کبیسه تعطیل است. برای سالهای پیش از ۱۳۴۷ فهرستی از تعطیلات رسمی ثبت نشده است.
مناسبتهای تازهتر فقط از سالی نمایش داده میشوند که رویدادشان رخ داده یا نامگذاری شده است، و روزهای جهانی از نخستین سال برگزاری. برای روزهایی که پس از ۱۳۵۷ در تقویم رسمی نامگذاری شدهاند و سال دقیق نامگذاریشان روشن نیست، ۱۳۵۸ سال آغاز در نظر گرفته شده است.
برخی جشنهای ایرانی، مانند مهرگان و تیرگان، در دو قرارداد تقویمی در روزهای متفاوتی برگزار میشوند؛ صفحهٔ هر جشن هر دو تاریخ را توضیح میدهد.
گزارش اشتباه
اگر تاریخی را نادرست دیدید، از فرم تماس یا با ایمیل به admin@persian-calendar.com خبر دهید.