۲۵ تیر در تاریخ
رویدادهای تاریخی، زادروزها و درگذشتهای ۲۵ تیر در طول تاریخ، از ایران و جهان. امسال این روز ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ است.
مناسبتهای این روز در ۱۴۰۵
چهرههای نامداری که در ۲۵ تیر به دنیا آمدند
- لری سنگر ۱۳۴۷
- والتر بنیامین ۱۲۷۱
- دونالد ساترلند ۱۳۱۴
- گرت بیل ۱۳۶۸
- کامیلا، دوشس کورنوال ۱۳۲۶
- کاترینا کایف ۱۳۶۲
- سرخیو بوسکتس ۱۳۶۷
- یاسوئو فوکودا ۱۳۱۵
- ویل فرل ۱۳۴۶
- جاشوا رینولدز ۱۱۰۲
- میگل ایندوراین ۱۳۴۳
- مارگارت کورت ۱۳۲۱
رویدادها (۲۲)
- ۸۶۳ (۵۴۲ سال پیش) دیوگو کائو، ناخدای دریایی پرتغالی، دهانه رود کنگو را یافت.
- ۸۸۰ (۵۲۵ سال پیش) پیروزی شاه اسماعیل یکم بر آققویونلوها در نبرد شرور.
- ۹۱۵ (۴۹۰ سال پیش) توماس مور پس از محکومیت بر پایه شهادت دروغ اعدام شد.
- ۱۰۱۹ (۳۸۶ سال پیش) نخستین دانشگاه فنلاند، آکادمی سلطنتی تورکو، در تورکو افتتاح شد.
- ۱۱۶۹ (۲۳۶ سال پیش) با امضای قانون اقامتگاه، ناحیه کلمبیا بهعنوان پایتخت ایالات متحده تأسیس شد.
- ۱۲۴۰ (۱۶۵ سال پیش) جنگ داخلی آمریکا: به فرمان آبراهام لینکلن، رئیسجمهور، نیروهای اتحادیه راهپیمایی ۲۵ مایلی به ویرجینیا را آغاز کردند که به نخستین نبرد بول ران، نخستین نبرد بزرگ زمینی جنگ، انجامید.
- ۱۲۸۸ (۱۱۷ سال پیش) پایان استبداد صغیر و پایان فتح تهران
- ۱۲۸۸ (۱۱۷ سال پیش) آغاز سلطنت احمدشاه
- ۱۲۹۸ (۱۰۷ سال پیش) شکل حکومت در جمهوری فنلاند با تصویب قانون اساسی فنلاند رسماً تثبیت شد. به همین دلیل ۱۷ ژوئیه در فنلاند «روز دموکراسی» (کانسانوالان پایوا) نامیده میشود.
- ۱۳۲۱ (۸۴ سال پیش) هولوکاست: دستگیریهای ول دیو: دولت ویشی فرانسه دستگیری دستهجمعی ۱۳٬۱۵۲ یهودی را دستور داد که پیش از انتقال به آشویتس در ورودروم زمستانی پاریس نگه داشته شدند.
- ۱۳۲۴ (۸۱ سال پیش) پروژه منهتن: عصر اتم با انفجار موفق یک سلاح هستهای آزمایشی مبتنی بر پلوتونیوم توسط ایالات متحده نزدیک آلاموگوردو، نیومکزیکو، آغاز شد.
- ۱۳۲۶ (۷۹ سال پیش) افتتاحیه و شروع به کار دوره پانزدهم مجلس شورای ملی و تعیین رضا حکمت به ریاست موقت آن
- ۱۳۲۷ (۷۸ سال پیش) پس از مقاومتی نمادین، شهر ناصره که مسیحیان آن را زادگاه عیسی میدانند و گرامی میدارند، در جریان عملیات دکل در جنگ اعراب و اسرائیل در ۱۹۴۸ در برابر نیروهای اسرائیلی تسلیم شد.
- ۱۳۲۹ (۷۶ سال پیش) قهرمانی اروگوئه در جام جهانی ۱۹۵۰
- ۱۳۳۱ (۷۴ سال پیش) استعفای محمد مصدق از نخست وزیری و انتخاب احمد قوام به این مقام توسط محمدرضا شاه
- ۱۳۶۷ (۳۸ سال پیش) شکست حملات ارتش عراق در سومار
- ۱۳۶۹ (۳۶ سال پیش) ارسال نامه سوم صدام حسین به رئیس جمهور ایران پس از پایان جنگ
- ۱۳۸۶ (۱۹ سال پیش) رقابت ۲۵ تیر ۱۳۸۶ تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی فوتبال چین در جام ملتهای آسیا ۲۰۰۷
- ۱۳۸۶ (۱۹ سال پیش) زلزلهای به بزرگی ۶٫۸ و پسلرزه ۶٫۶ در سواحل نیگاتای ژاپن رخ داد، هشت نفر را کشت، دستکم ۸۰۰ نفر را زخمی کرد و به یک نیروگاه هستهای آسیب زد.
- ۱۳۹۱ (۱۴ سال پیش) سای، رپر کرهای، آهنگ پرفروش خود «گانگنام استایل» را منتشر کرد.
- ۱۳۹۸ (۷ سال پیش) ساختمانی صدساله در بمبئی، هند، فرو ریخت و دستکم ۱۰ نفر کشته و بسیاری دیگر گرفتار شدند.
- ۱۳۹۹ (۶ سال پیش) سیل ۱۳۹۹ شمال ایران
زادروزها (۷۵)
- ۱۱۰۲ (۳۰۳ سال پیش) جاشوا رینولدز، نقاش بریتانیایی
- ۱۲۰۰ (۲۰۵ سال پیش) مری بیکر ادی، نویسنده آمریکایی
- ۱۲۱۰ (۱۹۵ سال پیش) ناصرالدینشاه، پادشاه ایران قاجار (د. ۱۲۷۵)
- ۱۲۳۷ (۱۶۸ سال پیش) اوژن ایزایی، آهنگساز بلژیکی
- ۱۲۴۱ (۱۶۴ سال پیش) آیدا ب. ولز، ژورنالیست آمریکایی
- ۱۲۵۰ (۱۵۵ سال پیش) جان ماکسول، بازیکن گلف آمریکایی
- ۱۲۶۲ (۱۴۳ سال پیش) چارلز شیلر، عکاس و نقاش آمریکایی
- ۱۲۷۱ (۱۳۴ سال پیش) والتر بنیامین، فیلسوف و الهیدان یهودی
- ۱۳۱۲ (قمری) داوود رشیدی، بازیگر ایرانی
- ۱۲۸۳ (۱۲۲ سال پیش) گوفردو پتراسی، آهنگساز ایتالیایی
- ۱۲۸۹ (۱۱۶ سال پیش) فرانک اولسن، شیمیدان آمریکایی
- ۱۲۹۴ (۱۱۱ سال پیش) آرتور روتشتاین، عکاس آمریکایی
- ۱۲۹۷ (۱۰۸ سال پیش) کارلوس مانوئل آرانا اوسوریو، دیپلمات, گواتمالا
- ۱۲۹۸ (۱۰۷ سال پیش) آلبر استابینز، بازیکن فوتبال انگلیسی
- ۱۳۰۲ (۱۰۳ سال پیش) جان کوپر، مهندس بریتانیایی
- ۱۳۰۴ (۱۰۱ سال پیش) ولید خالدی، تاریخ نویس فلسطینی
- ۱۳۰۴ (۱۰۱ سال پیش) رزیتا کوینتانا، بازیگر آرژانتینی
- ۱۳۰۷ (۹۸ سال پیش) رابرت شکلی، نویسنده آمریکایی
- ۱۳۱۳ (۹۲ سال پیش) مارتینیس، توماس الوئی، ۱۹۳۴-۲۰۱۰م.، فیلمنامهنویس، ژورنالیست، و نویسنده آرژانتینی
- ۱۳۱۴ (۹۱ سال پیش) دایان کارول، بازیگر و مدل آمریکایی
- ۱۳۱۴ (۹۱ سال پیش) دونالد ساترلند، صداپیشه و بازیگر کانادایی
- ۱۳۱۵ (۹۰ سال پیش) یاسوئو فوکودا، سیاستمدار ژاپنی
- ۱۳۱۵ (۹۰ سال پیش) جری نورمن، زبانشناس آمریکایی
- ۱۳۱۶ (۸۹ سال پیش) الایجا بوردمن، سیاستمدار و وکیل آمریکایی
- ۱۳۱۸ (۸۷ سال پیش) اسپنسر دیویس، گیتاریست بریتانیایی
- ۱۳۲۰ (۸۵ سال پیش) داگ سولستاد، نویسنده نروژی
- ۱۳۲۱ (۸۴ سال پیش) مارگارت کورت، بازیکن تنیس استرالیایی
- ۱۳۲۵ (۸۰ سال پیش) لوئیز فرشت، دیپلمات کانادایی
- ۱۳۲۶ (۷۹ سال پیش) رابرت بژرو، بازیکن فوتبال آلمانی
- ۱۳۲۶ (۷۹ سال پیش) کامیلا، دوشس کورنوال، ملکه همنشین بریتانیا از سال ۲۰۲۲
- ۱۳۲۷ (۷۸ سال پیش) لارس لاگربک، بازیکن فوتبال سوئدی
- ۱۳۳۰ (۷۵ سال پیش) لوسی آرناز، بازیگر و خواننده آمریکایی
- ۱۳۳۰ (۷۵ سال پیش) مارک بادن، نویسنده آمریکایی
- ۱۳۳۱ (۷۴ سال پیش) استوارت کاپلند، آهنگساز و درامر آمریکایی
- ۱۳۳۳ (۷۲ سال پیش) حسین سحرخیز، بازیگر و کارگردان ایرانی
- ۱۳۴۱ (۶۴ سال پیش) گریگوری لپس ویکتورویچ، خواننده-ترانهسرا و خواننده روسی
- ۱۳۴۲ (۶۳ سال پیش) فوبه کیتس، بازیگر و خواننده آمریکایی
- ۱۳۴۲ (۶۳ سال پیش) سرچکو کاتانیتس، بازیکن فوتبال اهل اسلونی
- ۱۳۴۲ (۶۳ سال پیش) میکل پرنفورس، بازیکن تنیس سوئدی
- ۱۳۴۳ (۶۲ سال پیش) میگل ایندوراین، دوچرخه سوار اسپانیایی
- ۱۳۴۵ (۶۰ سال پیش) یورکی لومه، بازیکن هاکی روی یخ فنلاندی
- ۱۳۴۶ (۵۹ سال پیش) مهرداد آسمانی، خواننده و آهنگساز ایرانی
- ۱۳۴۶ (۵۹ سال پیش) ابوالقاسم صلواتی، قاضی دادگاه انقلاب
- ۱۳۴۶ (۵۹ سال پیش) ویل فرل، تهیهکننده، صداپیشه، بازیگر، نویسنده، و فیلمنامهنویس آمریکایی
- ۱۳۴۷ (۵۸ سال پیش) بری ساندرز، ورزشکار آمریکایی
- ۱۳۴۷ (۵۸ سال پیش) لری سنگر، توسعه دهنده پروژه اینترنتی آمریکایی و یکی از بنیانگذاران ویکیپدیا
- ۱۳۴۷ (۵۸ سال پیش) اولگا سوزا، خواننده برزیلی
- ۱۳۴۸ (۵۷ سال پیش) سارا واگنکنشت، سیاستمدار آلمانی
- ۱۳۴۹ (۵۶ سال پیش) اپیچاتپونگ ویراستاکول، فیلمنامهنویس، تهیهکننده، و کارگردان تایلندی
- ۱۳۵۰ (۵۵ سال پیش) کوری فلدمن، تهیهکننده و بازیگر آمریکایی
- ۱۳۵۳ (۵۲ سال پیش) مارت ماریپو، سیاستمدار اهل استونی
- ۱۳۵۵ (۵۰ سال پیش) بابی لشلی، بازیگر و ورزشکار آمریکایی
- ۱۳۵۵ (۵۰ سال پیش) کارلوس اومبرتو پاردس، بازیکن فوتبال اهل پاراگوئه
- ۱۳۵۵ (۵۰ سال پیش) آنا اسمشنووا، بازیکن تنیس و ورزشکار اسرائیلی
- ۱۳۵۸ (۴۷ سال پیش) جیما مایز، خواننده و بازیگر آمریکایی
- ۱۳۶۰ (۴۵ سال پیش) جوزپه دی ماسی، بازیکن فوتبال ایتالیایی
- ۱۳۶۰ (۴۵ سال پیش) زاک راندالف، بازیکن بسکتبال و ورزشکار آمریکایی
- ۱۳۶۰ (۴۵ سال پیش) ویکنته رودریگز، بازیکن فوتبال اسپانیایی
- ۱۳۶۱ (۴۴ سال پیش) آندره گرایپل، دوچرخه سوار آلمانی
- ۱۳۶۱ (۴۴ سال پیش) کارلی لوید، بازیکن فوتبال آمریکایی
- ۱۳۶۱ (۴۴ سال پیش) مایکل اومانیا، بازیکن فوتبال کاستاریکایی
- ۱۳۶۲ (۴۳ سال پیش) کاترینا کایف، بازیگر هندی
- ۱۳۶۲ (۴۳ سال پیش) دانکن کیت، بازیکن هاکی روی یخ کانادایی
- ۱۳۶۵ (۴۰ سال پیش) آیدا رستمی، پزشک عمومی بیمارستان چمران تهران و از کشته شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
- ۱۳۶۵ (۴۰ سال پیش) میساکو اونو، بازیگر و خواننده ژاپنی
- ۱۳۶۶ (۳۹ سال پیش) موسا دمبله، بازیکن فوتبال بلژیکی
- ۱۳۶۶ (۳۹ سال پیش) آنالین مککرد، بازیگر آمریکایی
- ۱۳۶۷ (۳۸ سال پیش) سرخیو بوسکتس، بازیکن فوتبال اسپانیایی
- ۱۳۶۸ (۳۷ سال پیش) گرت بیل، بازیکن بازنشسته ولزی
- ۱۳۷۰ (۳۵ سال پیش) نیت اشمیت، بازیکن هاکی روی یخ آمریکایی
- ۱۳۷۰ (۳۵ سال پیش) الکساندرا شیپ، بازیگر آمریکایی
- ۱۳۷۴ (۳۱ سال پیش) فاطمه عادلی، بازیکن تیم ملی فوتبال زنان ایران
- ۱۳۷۵ (۳۰ سال پیش) ویوین میدما، بازیکن فوتبال هلندی
- ۱۳۸۲ (۲۳ سال پیش) مهسا موگویی، از کشته شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
- ۱۳۸۷ (۱۸ سال پیش) ایان آرمیتیج، بازیگر آمریکایی
درگذشتها (۵۰)
- ۶۳۲ (۷۷۳ سال پیش) تیبو دو شامپاین، نویسنده فرانسوی
- ۷۶۹ (۶۳۶ سال پیش) آلبرت زاکسن، ریاضیدان و کشیش آلمانی
- ۸۵۵ (۵۵۰ سال پیش) رگیومنتانوس، ستارهشناس و ریاضیدان آلمانی
- ۹۱۲ (۴۹۳ سال پیش) لودوویکو آریوستو، شاعر ایتالیایی
- ۹۳۲ (۴۷۳ سال پیش) ادوارد ششم انگلستان، پسر هنری هشتم و جین سیمور
- ۱۱۲۶ (۲۷۹ سال پیش) جوزپه کرسپی، نقاش ایتالیایی
- ۱۱۴۴ (۲۶۱ سال پیش) شارل-آندره فن لو، نقاش فرانسوی
- ۱۲۶۱ (۱۴۴ سال پیش) مری تاد لینکلن، سیاستمدار آمریکایی
- ۱۲۶۴ (۱۴۱ سال پیش) روسالیا د کاسترو، شاعر اسپانیایی
- ۱۲۸۶ (۱۱۹ سال پیش) هکتور مالو، نویسنده فرانسوی
- ۱۲۸۹ (۱۱۶ سال پیش) سید عبدالله بهبهانی، یکی از رهبران جنبش مشروطه ایران
- ۱۳۲۸ (۷۷ سال پیش) ویاچسلاو ایوانویچ ایوانف، شاعر ،مترجم و فیلسوف روسی
- ۱۳۳۲ (۷۳ سال پیش) هیلیر بلاک، نویسنده، شاعر، و سیاستمدار بریتانیایی
- ۱۳۳۸ (۶۷ سال پیش) یوجین میر، بانکدار آمریکایی
- ۱۳۳۹ (۶۶ سال پیش) آلبرت کسلرینگ، ژنرال آلمان نازی
- ۱۳۳۹ (۶۶ سال پیش) جان فیلیپس مارکوند، ژورنالیست و نویسنده آمریکایی
- ۱۳۴۳ (۶۲ سال پیش) رئوف اربای، دیپلمات و سیاستمدار اهل ترکیه
- ۱۳۶۰ (۴۵ سال پیش) هری چاپین، موسیقیدان و خواننده آمریکایی
- ۱۳۶۴ (۴۱ سال پیش) هاینریش بل، نویسنده و فیلمنامهنویس آلمانی
- ۱۳۶۸ (۳۷ سال پیش) هربرت فون کارایان، رهبر ارکستر اتریشی
- ۱۳۶۹ (۳۶ سال پیش) میگل مونیوز، بازیکن و مربی فوتبال اسپانیایی
- ۱۳۷۰ (۳۵ سال پیش) میندرت دویونگ، نویسنده هلندی
- ۱۳۷۰ (۳۵ سال پیش) رابرت مادرول، نقاش آمریکایی
- ۱۳۷۱ (۳۴ سال پیش) باک بیوکنن، ورزشکار آمریکایی
- ۱۳۷۳ (۳۲ سال پیش) جولیان شوینگر، فیزیکدان آمریکایی
- ۱۳۷۴ (۳۱ سال پیش) استیون اسپندر، شاعر و ادیب انگلیسی (۱۹۹۵–۱۹۰۹)
- ۱۳۷۸ (۲۷ سال پیش) حمید نطقی، نویسنده و شاعر
- ۱۳۷۸ (۲۷ سال پیش) جاون کندی جونیور، ژورنالیست و وکیل آمریکایی
- ۱۳۸۱ (۲۴ سال پیش) جان کوک، ریاضیدان، دانشمند علوم کامپیوتر، و مهندس آمریکایی
- ۱۳۸۲ (۲۳ سال پیش) کارول شیلدز، شاعر کانادایی
- ۱۳۸۵ (۲۰ سال پیش) علیرضا شاپور شهبازی، باستان شناس
- ۱۳۸۸ (۱۷ سال پیش) اسماعیل فصیح، نویسنده ایرانی
- ۱۳۹۱ (۱۴ سال پیش) تسلا چلتون، بازیگر فرانسوی
- ۱۳۹۱ (۱۴ سال پیش) سلست هولم، بازیگر و خواننده آمریکایی
- ۱۳۹۱ (۱۴ سال پیش) یوایچی تاکابایاشی، کارگردان ژاپنی
- ۱۳۹۲ (۱۳ سال پیش) الکس کلویل، نقاش کانادایی
- ۱۳۹۳ (۱۲ سال پیش) جانی وینتر، خواننده، گیتاریست، و خواننده-ترانهسرا آمریکایی
- ۱۳۹۴ (۱۱ سال پیش) آلچدس گیجیا، بازیکن فوتبال اهل اوروگوئه
- ۱۳۹۶ (۹ سال پیش) جورج رومرو، بازیگر، فیلمنامهنویس، تدوینگر، تهیهکننده، و کارگردان آمریکایی
- ۱۳۹۸ (۷ سال پیش) طاهر یارویسی، نوازنده تنبور
- ۱۳۹۸ (۷ سال پیش) جان پال استیونز، افسر و قاضی آمریکایی
- ۱۳۹۹ (۶ سال پیش) ابوالقاسم سرحدیزاده، سه دوره نماینده مجلس شورای اسلامی
- ۱۴۰۰ (۵ سال پیش) حمیدرضا صدر، نویسنده
- ۱۴۰۰ (۵ سال پیش) بیز مارکی، رپر آمریکایی
- ۱۴۰۱ (۴ سال پیش) اسماعیل شنگله، بازیگر
- ۱۴۰۲ (۳ سال پیش) کوین میتنیک، هکر آمریکایی
- ۱۴۰۲ (۳ سال پیش) جین برکین، بازیگر و خواننده بریتانیایی
- ۱۴۰۳ (۲ سال پیش) محمدعلی سلطانالعلماء، فقیه شافعی ایرانی-اماراتی.
- ۱۴۰۴ (یک سال پیش) غلامحسین غیبپرور، فرمانده نظامی
- ۱۴۰۴ (یک سال پیش) کانی فرانسیس، خواننده و بازیگر آمریکایی