۱۳ دی در تاریخ
رویدادهای تاریخی، زادروزها و درگذشتهای ۱۳ دی در طول تاریخ، از ایران و جهان. امسال این روز ۳ ژانویه ۲۰۲۷ است.
مناسبتهای این روز در ۱۴۰۵
چهرههای نامداری که در ۱۳ دی به دنیا آمدند
- جی. آر. آر. تالکین ۱۲۷۰
- میشائل شوماخر ۱۳۴۷
- گرتا تونبرگ ۱۳۸۱
- کلمنت اتلی ۱۲۶۱
- گائو شینگجیان ۱۳۱۸
- سرجیو لئونه ۱۳۰۷
- بریان دیوید جوزفسون ۱۳۱۸
- محمد چهارم ۱۰۲۰
- نگو دین دیم ۱۲۷۹
- جیسو ۱۳۷۳
- عثمان سوم ۱۰۷۷
- فلورانس پیو ۱۳۷۴
رویدادها (۱۶)
- ۳۶۶ (میلادی) آلامانیها با شمار بسیار از رود یخزده راین گذشتند و به امپراتوری روم حمله کردند.
- ۷۳۵ (۶۷۰ سال پیش) شارل چهارم، امپراتور مقدس روم، فرمان زرین، قانون اساسی امپراتوریاش، را صادر کرد.
- ۱۲۳۹ (۱۶۶ سال پیش) جنگ داخلی آمریکا: دلاور رأی داد که از ایالات متحده جدا نشود.
- ۱۳۲۲ (۸۳ سال پیش) جنگ جهانی دوم: عملیات کارپتبگر، شامل رساندن سلاح و آذوقه به مبارزان مقاومت در اروپا، آغاز شد.
- ۱۳۲۵ (۸۰ سال پیش) مذاکرات کنگره ایالات متحده برای نخستین بار از تلویزیون پخش شد.
- ۱۳۲۷ (۷۸ سال پیش) بانگکو سنترال ان پیلیپیناس (بانک مرکزی فیلیپین) تأسیس شد.
- ۱۳۳۹ (۶۶ سال پیش) جنگ سرد: ایالات متحده پس از مجموعهای از اقدامات تلافیجویانه اقتصادی علیه یکدیگر، روابط دیپلماتیک خود را با کوبا قطع کرد.
- ۱۳۴۰ (۶۵ سال پیش) پاپ ژان بیستوسوم فیدل کاسترو را تکفیر کرد.
- ۱۳۵۵ (۵۰ سال پیش) شرکت اپل کامپیوتر به ثبت رسید.
- ۱۳۷۱ (۳۴ سال پیش) در مسکو، روسیه، جورج اچ. دبلیو. بوش و بوریس یلتسین دومین پیمان کاهش سلاحهای راهبردی (استارت) را امضا کردند.
- ۱۳۸۲ (۲۳ سال پیش) پرواز ۶۰۴ فلش ایرلاینز در دریای سرخ سقوط کرد و ۱۴۸ نفر کشته شدند؛ این حادثه یکی از مرگبارترین سوانح هوایی تاریخ مصر است.
- ۱۳۹۳ (۱۲ سال پیش) شبهنظامیان بوکوحرام شهر باگا را در شمال شرق نیجریه کاملاً ویران کردند و کشتار باگا آغاز شد و تا ۲٬۰۰۰ نفر کشته شدند.
- ۱۳۹۸ (۷ سال پیش) ترور قاسم سلیمانی
- ۱۴۰۲ (۳ سال پیش) انفجارهای کرمان
- ۱۴۰۴ (یک سال پیش) کشتار ۱۴۰۴ ملکشاهی
- ۱۴۰۴ (یک سال پیش) ایالات متحده حملات هوایی را در سراسر شمال ونزوئلا، از جمله پایتخت کاراکاس، انجام داد و نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، و همسرش سیلیا فلورس را دستگیر کرد.
زادروزها (۹۰)
- ۱۰۲۰ (۳۸۵ سال پیش) محمد چهارم، نوزدهمین سلطان عثمانی (۱۶۴۸–۱۶۸۷)
- ۱۰۷۷ (۳۲۸ سال پیش) عثمان سوم، بیست و پنجمین سلطان عثمانی (۱۷۵۴–۱۷۵۷)
- ۱۲۱۴ (۱۹۱ سال پیش) ساکاموتو ریوما، سیاستمدار ژاپنی
- ۱۲۳۹ (۱۶۶ سال پیش) ارنست رنشا، بازیکن تنیس بریتانیایی
- ۱۲۳۹ (۱۶۶ سال پیش) ویلیام رنشا، بازیکن تنیس بریتانیایی
- ۱۲۴۰ (۱۶۵ سال پیش) متیو نیتن، مهندس بریتانیایی
- ۱۲۵۱ (۱۵۴ سال پیش) آنتون پانهکک، ستارهشناس و نظریهپرداز مارکسیست هلندی
- ۱۲۵۸ (۱۴۷ سال پیش) فرانسیس براون، عکاس ایرلندی
- ۱۲۶۱ (۱۴۴ سال پیش) کلمنت اتلی، سیاستمدار بریتانیایی
- ۱۲۶۴ (۱۴۱ سال پیش) جان گولد فلچر، نویسنده آمریکایی
- ۱۲۷۰ (۱۳۵ سال پیش) جی. آر. آر. تالکین، لغتشناس و نویسندهٔ انگلستانی
- ۱۲۷۲ (۱۳۳ سال پیش) زیسو پیتز، بازیگر آمریکایی
- ۱۲۷۸ (۱۲۷ سال پیش) جلالالدین همایی، شاعر
- ۱۲۷۹ (۱۲۶ سال پیش) نگو دین دیم، سیاستمدار ویتنامی
- ۱۲۸۳ (۱۲۲ سال پیش) دانته جیاکوسا، مهندس ایتالیایی
- ۱۲۸۳ (۱۲۲ سال پیش) آنا می ونگ، بازیگر آمریکایی
- ۱۲۸۸ (۱۱۷ سال پیش) جان استرجز، کارگردان آمریکایی
- ۱۲۹۴ (۱۱۱ سال پیش) رابرت پریش، فیلمنامهنویس، تدوینگر، بازیگر، و کارگردان آمریکایی
- ۱۲۹۵ (۱۱۰ سال پیش) آلبرت مول، بازیگر و نویسنده هلندی
- ۱۳۰۰ (۱۰۵ سال پیش) بیل تراورز، تهیهکننده، فیلمنامهنویس، بازیگر، و کارگردان بریتانیایی
- ۱۳۰۳ (۱۰۲ سال پیش) ژیل بالکن، بازیگر بریتانیایی
- ۱۳۰۵ (۱۰۰ سال پیش) باربارا راش، بازیگر آمریکایی
- ۱۳۰۷ (۹۸ سال پیش) سرجیو لئونه، بازیگر، فیلمنامهنویس، تهیهکننده، و کارگردان ایتالیایی
- ۱۳۰۸ (۹۷ سال پیش) رابرت لوگیا، بازیگر آمریکایی
- ۱۳۱۰ (۹۵ سال پیش) کارلوس سائورا، فیلمنامهنویس، عکاس، و کارگردان اسپانیایی
- ۱۳۱۲ (۹۳ سال پیش) مارپسا داون، بازیگر آمریکایی
- ۱۳۱۵ (۹۰ سال پیش) گلن ای. لارسون، فیلمنامهنویس آمریکایی
- ۱۳۱۷ (۸۸ سال پیش) آریک اینشتین، خواننده اسرائیلی
- ۱۳۱۸ (۸۷ سال پیش) بریان دیوید جوزفسون، فیزیکدان بریتانیایی
- ۱۳۱۸ (۸۷ سال پیش) گائو شینگجیان، نویسنده از جمهوری خلق چین
- ۱۳۲۰ (۸۵ سال پیش) جان ثا، بازیگر بریتانیایی
- ۱۳۲۱ (۸۴ سال پیش) وان دیک پارکس، بازیگر و آهنگساز آمریکایی
- ۱۳۲۳ (۸۲ سال پیش) استیون استیلز، گیتاریست و خواننده آمریکایی
- ۱۳۲۴ (۸۱ سال پیش) جان پل جونز (موسیقیدان)، آهنگساز بریتانیایی
- ۱۳۲۸ (۷۷ سال پیش) ویکتوریا پرینسیپال، بازیگر و مدل آمریکایی
- ۱۳۳۱ (۷۴ سال پیش) محمد وحید حسن، سیاستمدار, مالدیو
- ۱۳۳۱ (۷۴ سال پیش) پیتر تیلور، بازیکن فوتبال بریتانیایی
- ۱۳۳۴ (۷۱ سال پیش) برنارد سامر، گیتاریست بریتانیایی
- ۱۳۳۶ (۶۹ سال پیش) بیتا فرهی، بازیگر
- ۱۳۴۲ (۶۳ سال پیش) شریل میلر، بازیکن بسکتبال و مربی بسکتبال آمریکایی
- ۱۳۴۷ (۵۸ سال پیش) جیمز کارتر، موسیقیدان آمریکایی
- ۱۳۴۷ (۵۸ سال پیش) میشائل شوماخر، رانندهٔ بازنشسته مسابقات فرمول یک آلمانی
- ۱۳۴۸ (۵۷ سال پیش) ماهایا پطروسیان، بازیگر
- ۱۳۴۹ (۵۶ سال پیش) سارا الکساندر، بازیگر انگلیسی
- ۱۳۵۱ (۵۴ سال پیش) دان هارمون، فیلمنامهنویس آمریکایی
- ۱۳۵۲ (۵۳ سال پیش) آلساندرو پتاکی، دوچرخه سوار ایتالیایی
- ۱۳۵۲ (۵۳ سال پیش) تاد وارینر، بازیکن هاکی روی یخ کانادایی
- ۱۳۵۳ (۵۲ سال پیش) جیسون ارنست، بازیگر و کارگردان آمریکایی
- ۱۳۵۳ (۵۲ سال پیش) دانیکا مککلر، ریاضیدان، بازیگر، و کارگردان آمریکایی
- ۱۳۵۴ (۵۱ سال پیش) آنجلوس باسیناس، بازیکن فوتبال یونانی
- ۱۳۵۴ (۵۱ سال پیش) نیکولاس گونزالز، بازیگر آمریکایی
- ۱۳۵۵ (۵۰ سال پیش) لی بویر، بازیکن فوتبال و ورزشکار انگلیسی
- ۱۳۵۶ (۴۹ سال پیش) کیمبرلی لاک، خواننده آمریکایی
- ۱۳۵۶ (۴۹ سال پیش) مایک یورک، بازیکن هاکی روی یخ آمریکایی
- ۱۳۵۷ (۴۸ سال پیش) کیت لورینگ، بازیگر آمریکایی
- ۱۳۵۸ (۴۷ سال پیش) برایان کلی، ورزشکار آمریکایی
- ۱۳۵۸ (۴۷ سال پیش) آنجلا روگیرو، بازیکن هاکی روی یخ و ورزشکار آمریکایی
- ۱۳۶۰ (۴۵ سال پیش) پیتر کلارک، بازیکن فوتبال بریتانیایی
- ۱۳۶۰ (۴۵ سال پیش) پارک جی-یون، بازیگر و خواننده اهل کره جنوبی
- ۱۳۶۱ (۴۴ سال پیش) کتی مکگراث، بازیگر بریتانیایی
- ۱۳۶۳ (۴۲ سال پیش) نیکول بهاری، بازیگر آمریکایی
- ۱۳۶۳ (۴۲ سال پیش) لیناس کلیزا، بازیکن بسکتبال و ورزشکار لیتوانایی
- ۱۳۶۳ (۴۲ سال پیش) نوئل کوئین، بازیکن بسکتبال و ورزشکار آمریکایی
- ۱۳۶۴ (۴۱ سال پیش) فرزاد حاتمی، بازیکن فوتبال
- ۱۳۶۴ (۴۱ سال پیش) لوید، خواننده آمریکایی
- ۱۳۶۵ (۴۰ سال پیش) آدرین، بازیکن فوتبال اسپانیایی
- ۱۳۶۵ (۴۰ سال پیش) کیم اوک بین، بازیگر اهل کره جنوبی
- ۱۳۶۷ (۳۸ سال پیش) ژوردی ماسیپ، بازیکن فوتبال اسپانیایی
- ۱۳۶۷ (۳۸ سال پیش) کوهی اوچیمورا، ژیمناست هنری ژاپنی (1989-)
- ۱۳۶۸ (۳۷ سال پیش) سحر خدایاری، معروف به دختر آبی
- ۱۳۶۸ (۳۷ سال پیش) یویچیرو کاکیتانی، بازیکن فوتبال ژاپنی
- ۱۳۶۹ (۳۶ سال پیش) جرسون کابرال، بازیکن فوتبال هلندی
- ۱۳۶۹ (۳۶ سال پیش) سباستین فور، بازیکن فوتبال فرانسوی
- ۱۳۶۹ (۳۶ سال پیش) گو هارا، بازیگر و خواننده اهل کره جنوبی
- ۱۳۶۹ (۳۶ سال پیش) داریوس موریس، بازیکن بسکتبال و ورزشکار آمریکایی
- ۱۳۷۰ (۳۵ سال پیش) داگ مکدرموت، بازیکن بسکتبال آمریکایی
- ۱۳۷۳ (۳۲ سال پیش) جیسو، خواننده و بازیگر اهل کره جنوبی
- ۱۳۷۳ (۳۲ سال پیش) کیم سول هیون، خواننده و بازیگر اهل کره جنوبی
- ۱۳۷۳ (۳۲ سال پیش) تونی ویلنا، بازیکن فوتبال هلندی
- ۱۳۷۴ (۳۱ سال پیش) لئو اورتیز، بازیکن فوتبال برزیلی
- ۱۳۷۴ (۳۱ سال پیش) فلورانس پیو، بازیگر انگلیسی
- ۱۳۷۵ (۳۰ سال پیش) عارف آقاسی، بازیکن فوتبال
- ۱۳۷۵ (۳۰ سال پیش) کارلوس سولر، بازیکن فوتبال اسپانیایی
- ۱۳۷۶ (۲۹ سال پیش) پاتریک کوترونه، بازیکن فوتبال ایتالیایی
- ۱۳۷۸ (۲۷ سال پیش) ژوائو ماریو، بازیکن فوتبال پرتغالی
- ۱۳۷۹ (۲۶ سال پیش) لوئیز هنریکه (بازیکن فوتبال، زاده ۲۰۰۱)، بازیکن فوتبال برزیلی
- ۱۳۸۱ (۲۴ سال پیش) گرتا تونبرگ، فعال اهل سوئد در زمینهٔ گرمایش جهانی (تغییرات اقلیمی)
- ۱۳۸۲ (۲۳ سال پیش) کارلوس بالبا، بازیکن فوتبال کامرونی
- ۱۳۸۲ (۲۳ سال پیش) توبی کالیر، بازیکن فوتبال بریتانیایی
- ۱۳۸۶ (۱۹ سال پیش) ریگان رورد، بازیگر آمریکایی
درگذشتها (۳۱)
- ۷۸۵ (۶۲۰ سال پیش) هنری سوم کستیا، پادشاه کاستیا (۱۳۷۹-۱۴۰۷)
- ۸۷۹ (۵۲۶ سال پیش) علیشیر نوایی، شاعر، سیاستمدار و نویسنده ایرانی
- ۹۰۳ (۵۰۲ سال پیش) واسکو دو گاما، کاشف پرتغالی
- ۹۹۱ (۴۱۴ سال پیش) سلیمه سلطان بیگم، امپراتریس همسر اکبر کبیر امپراتور گورکانیان هند
- ۱۰۸۳ (۳۲۲ سال پیش) لوکا جوردانو، نقاش ایتالیایی
- ۱۱۷۳ (۲۳۲ سال پیش) جوزایا وجوود، سفالگر انگلیسی
- ۱۲۰۴ (۲۰۱ سال پیش) لوئی گابریل سوشه، سرباز و سیاستمدار فرانسوی
- ۱۲۹۷ (۱۰۸ سال پیش) گئورگ فن هرتلینگ، سیاستمدار آلمانی
- ۱۳۰۹ (۹۶ سال پیش) جوزف جوفر، سرباز فرانسوی
- ۱۳۱۱ (۹۴ سال پیش) ویلهلم کونو، سیاستمدار آلمانی
- ۱۳۱۱ (۹۴ سال پیش) جک پیکفورد، بازیگر کانادایی
- ۱۳۳۸ (۶۷ سال پیش) نیما یوشیج، شاعر
- ۱۳۳۸ (۶۷ سال پیش) آلبر کامو، نویسنده و روزنامهنگار اهل فرانسه
- ۱۳۴۳ (۶۲ سال پیش) میلتون آوری، نقاش آمریکایی
- ۱۳۴۵ (۶۰ سال پیش) ماری گاردن، خواننده و خواننده اپرا آمریکایی
- ۱۳۵۹ (۴۶ سال پیش) خدیجه افضل وزیری، روزنامهنگار
- ۱۳۶۶ (۳۹ سال پیش) رز آوسلندر، شاعر و نویسنده آلمانی
- ۱۳۷۰ (۳۵ سال پیش) جودیت اندرسون، بازیگر استرالیایی
- ۱۳۷۹ (۲۶ سال پیش) ویلیام پیرس راجرز، دیپلمات آمریکایی
- ۱۳۸۶ (۱۹ سال پیش) جیمی استوارت، مهندس بریتانیایی
- ۱۳۸۶ (۱۹ سال پیش) چوی یو-سام، بوکسور اهل کره جنوبی
- ۱۳۸۷ (۱۸ سال پیش) اینگر کریستنسن، شاعر دانمارکی
- ۱۳۸۸ (۱۷ سال پیش) ماری دالی، نویسنده، الهیدان، و فیلسوف آمریکایی
- ۱۳۹۰ (۱۵ سال پیش) حاجی بخشی، از اعضای بسیج
- ۱۳۹۱ (۱۴ سال پیش) مجتبی تهرانی، از آموزگاران حوزه علمیه تهران
- ۱۳۹۲ (۱۳ سال پیش) سائول زانتز، تهیهکننده آمریکایی
- ۱۳۹۴ (۱۱ سال پیش) پیتر ناور، ستارهشناس و دانشمند علوم کامپیوتر دانمارکی
- ۱۳۹۵ (۱۰ سال پیش) جان برجر، نویسنده، نقاش و منتقد هنری بریتانیایی
- ۱۳۹۸ (۷ سال پیش) قاسم سلیمانی، دومین فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
- ۱۴۰۴ (یک سال پیش) شهروز رامتین، بازیگر
- ۱۴۰۴ (یک سال پیش) هوشنگ انصاری، سیاستمدار، دیپلمات، سرمایهدار، نیکوکار و مدیر اجرایی