۱۳ خرداد ۱۴۹۲

رویدادها

• ۱۲۴۰ (۱۶۵ سال پیش) جنگ داخلی آمریکا: نبرد فیلیپی (موسوم به «مسابقه‌ی فیلیپی»): نیروهای اتحادیه نیروهای کنفدراسیون را در شهرستان باربور در ویرجینیا، که اکنون ویرجینیای غربی است، درهم شکستند.
• ۱۲۷۵ (۱۳۰ سال پیش) گولیلمو مارکونی برای تلگراف بی‌سیم خود درخواست ثبت اختراع داد.
• ۱۲۹۸ (۱۰۷ سال پیش) لئون تروتسکی برگزاری چهارمین کنگره منطقه‌ای دهقانان، کارگران و شورشیان را که برنامه‌ریزی شده بود، ممنوع کرد.
• ۱۳۱۸ (۸۷ سال پیش) هولوکاست: کشتی «سنت لوئیس» که ۹۷۳ پناهنده یهودی آلمانی را حمل می‌کرد، پس از آن‌که پیش‌تر از کوبا بازگردانده شده بود، اجازه پهلوگرفتن در فلوریدا، ایالات متحده، را نیافت. آنان ناچار به بازگشت به اروپا شدند و بیش از ۲۰۰ تن از مسافرانش بعدها در اردوگاه‌های کار اجباری نازی جان باختند.
• ۱۳۵۹ (۴۶ سال پیش) توفان گردبادی گرند آیلند ۱۹۸۰ نبراسکا، ایالات متحده، را درنوردید و پنج کشته و ۳۰۰ میلیون دلار (معادل ۱۱۷۲ میلیون دلار در ۲۰۲۵) خسارت به بار آورد.
• ۱۳۶۳ (۴۲ سال پیش) عملیات ستاره آبی، حمله‌ای نظامی، توسط دولت هند در هارمندیر صاحب، معروف به معبد زرین، مقدس‌ترین زیارتگاه سیک‌ها، در امریتسر آغاز شد. این عملیات تا ۶ ژوئن ادامه یافت و تلفات آن، که بیشترشان غیرنظامی بودند، از ۵٬۰۰۰ نفر فراتر رفت.
• ۱۳۸۵ (۲۰ سال پیش) اتحاد صربستان و مونته‌نگرو با اعلام رسمی استقلال مونته‌نگرو پایان یافت.
• ۱۳۹۲ (۱۳ سال پیش) دست‌کم ۱۱۹ نفر در آتش‌سوزی یک مرغداری در استان جیلین در شمال شرقی چین کشته شدند.

زادروزها

• ۱۱۰۵ (۳۰۰ سال پیش) جیمز هاتن، زمینشناس بریتانیایی
• ۱۱۱۹ (۲۸۶ سال پیش) مارکی دوساد، نویسنده فرانسوی
• ۱۱۸۷ (۲۱۸ سال پیش) جفرسون دیویس، سیاستمدار آمریکایی
• ۱۲۴۴ (۱۶۱ سال پیش) جرج پنجم پادشاهی متحده، پادشاه بریتانیا از ۱۹۱۰ تا ۱۹۳۶
• ۱۳۰۴ (۱۰۱ سال پیش) تونی کرتیس، بازیگر و نویسنده آمریکایی
• ۱۳۶۱ (۴۴ سال پیش) یلنا ایسینبایوا، قهرمان پرش با نیزه اهل روسیه
• ۱۳۶۵ (۴۰ سال پیش) رافائل نادال، بازیکن حرفهای تنیس اسپانیایی
• ۱۳۷۱ (۳۴ سال پیش) ماریو گوتسه، بازیکن فوتبال اهل آلمان

درگذشت‌ها

• ۱۲۰۵ (۲۰۰ سال پیش) نیکولای کارامزین، زبانشناس، نویسنده، شاعر، و تاریخنگار روس
• ۱۲۵۴ (۱۵۱ سال پیش) ژرژ بیزه، آهنگساز فرانسوی
• ۱۲۷۸ (۱۲۷ سال پیش) یوهان اشتراوس، آهنگساز اتریشی
• ۱۳۰۳ (۱۰۲ سال پیش) فرانتس کافکا، نویسنده آلمانیزبان یهودیتبار اهل پراگ (۱۹۲۴–۱۸۸۳)
• ۱۳۴۲ (۶۳ سال پیش) ژان بیستوسوم، رهبر کاتولیک های جهان از ۱۸۸۱ تا ۱۹۶۳
• ۱۳۴۳ (۶۲ سال پیش) فرانس امیل سیلانپا، نویسنده فنلاندی
• ۱۳۵۴ (۵۱ سال پیش) ایساکو ساتو، سیاستمدار ژاپنی
• ۱۳۶۸ (۳۷ سال پیش) سید روحالله موسوی خمینی، نخستین رهبر جمهوری اسلامی ایران (۱۳۵۸–۱۳۶۸)

همهٔ ۱۳۹ رویداد، زادروز و درگذشت ۱۳ خرداد