۱۳ آبان ۱۴۳۳

رویدادها

• ۱۱۶۲ (۲۴۳ سال پیش) سمفونی شماره ۳۶ ولفگانگ آمادئوس موتسارت برای نخستین‌بار در لینتس، اتریش اجرا شد.
• ۱۳۲۱ (۸۴ سال پیش) جنگ جهانی دوم: ژنرال فیلدمارشال اروین رومل با نافرمانی از فرمان مستقیم آدولف هیتلر، پس از شکستی پرهزینه در نبرد دوم العلمین، عقب‌نشینی نیروهایش را آغاز کرد. این عقب‌نشینی در نهایت پنج ماه طول کشید.
• ۱۳۲۳ (۸۲ سال پیش) جنگ جهانی دوم: عملیات قرقاول، تهاجم متفقین برای آزادسازی برابانت شمالی در هلند، با موفقیت پایان یافت.
• ۱۳۳۵ (۷۰ سال پیش) نیروهای شوروی برای پایان دادن به انقلاب مجارستان علیه اتحاد شوروی، که از ۲۳ اکتبر آغاز شده بود، وارد مجارستان شدند. هزاران نفر کشته، بیشتر زخمی و نزدیک به یک‌چهارم میلیون نفر از کشور خارج شدند.
• ۱۳۴۳ (۶۲ سال پیش) تبعید سید روح‌الله خمینی از ایران به ترکیه
• ۱۳۵۹ (۴۶ سال پیش) رونالد ریگان با شکست دادن جیمی کارتر، رئیس‌جمهور وقت، به‌عنوان چهلمین رئیس‌جمهور ایالات متحده انتخاب شد.
• ۱۳۷۴ (۳۱ سال پیش) مناقشه اسرائیل و فلسطین: اسحاق رابین، نخست‌وزیر اسرائیل، توسط یک افراطی اسرائیلی ترور شد.
• ۱۳۹۹ (۶ سال پیش) انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰ ایالات متحده میان جو بایدن از حزب دموکرات و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور مستقر از حزب جمهوری‌خواه، برگزار شد. در ۷ نوامبر بایدن برنده اعلام شد.

زادروزها

• ۹۸۳ (۴۲۲ سال پیش) عثمان دوم، شانزدهمین سلطان عثمانی (۱۶۱۸–۱۶۲۲)
• ۱۳۱۲ (۹۳ سال پیش) چارلز کائو، فیزیکدان و مهندس برق چینی
• ۱۳۲۵ (۸۰ سال پیش) لورا ولش بوش، سیاستمدار آمریکایی
• ۱۳۳۶ (۶۹ سال پیش) تونی ابوت، سیاستمدار استرالیایی
• ۱۳۳۸ (۶۷ سال پیش) برایان آدامز، گیتاریست کانادایی
• ۱۳۴۸ (۵۷ سال پیش) متیو مککانهی، بازیگر آمریکایی
• ۱۳۵۱ (۵۴ سال پیش) لوئیس فیگو، بازیکن فوتبال پرتغالی
• ۱۳۷۷ (۲۸ سال پیش) اشرف حکیمی، بازیکن فوتبال مراکشی

درگذشت‌ها

• ۷۱۰ (۶۹۵ سال پیش) ابوالفدا، تاریخدان و جغرافیدان کردتبار سوریهای
• ۸۱۹ (۵۸۶ سال پیش) ژیل ده ره، نظامی فرانسوی
• ۱۲۳۵ (۱۷۰ سال پیش) پل دلاروش، هنرمند و نقاش فرانسوی
• ۱۳۳۴ (۷۱ سال پیش) موریس اوتریلو، نقاش فرانسوی
• ۱۳۷۴ (۳۱ سال پیش) اسحاق رابین، پنجمین نخستوزیر اسرائیل (۱۹۷۴–۱۹۷۷؛ ۱۹۹۲–۱۹۹۵)
• ۱۳۷۴ (۳۱ سال پیش) ژیل دلوز، فیلسوف فرانسوی
• ۱۳۷۵ (۳۰ سال پیش) ژان-بدل بکاسا، افسر نظامی و دیکتاتور ضد کمونیست اهل جمهوری آفریقای مرکزی
• ۱۴۰۳ (۲ سال پیش) کوئینسی جونز، تهیهکننده رکورد آمریکایی (۱۹۳۳–۲۰۲۴)

همهٔ ۱۲۷ رویداد، زادروز و درگذشت ۱۳ آبان