۲۵ خرداد ۱۴۰۱

رویدادها

• ۹۰۲ (۵۰۳ سال پیش) گوستاو واسا، نایب‌السلطنه سوئد، به‌عنوان پادشاه سوئد برگزیده شد و به نشانه پایان نمادین اتحادیه کالمار، ۶ ژوئن روز ملی این کشور تعیین شد.
• ۱۰۶۹ (۳۳۶ سال پیش) ویلیام سوم، پادشاه انگلستان (ویلیام اورنج)، برای رویارویی با پادشاه پیشین، جیمز دوم، در ایرلند فرود آمد.
• ۱۱۸۳ (۲۲۲ سال پیش) نیوهمپشایر متمم دوازدهم قانون اساسی ایالات متحده را تأیید کرد و بدین‌ترتیب آن سند را تصویب کرد.
• ۱۲۰۵ (۲۰۰ سال پیش) در «واقعه‌ی خیریه»، شورش ینی‌چری‌ها علیه سلطان محمود دوم سرکوب شد و در نتیجه سپاه ینی‌چری منحل شد.
• ۱۲۵۱ (۱۵۴ سال پیش) اتحادیه‌های کارگری در کانادا قانونی شدند.
• ۱۲۸۲ (۱۲۳ سال پیش) رولد آموندسن برای آغاز نخستین دریانوردی شرق به غرب در گذرگاه شمال غربی از اسلو، نروژ، حرکت کرد.
• ۱۳۳۴ (۷۱ سال پیش) در تلاشی بی‌ثمر برای سرنگونی خوان پرون، رئیس‌جمهور آرژانتین، خلبانان یاغی نیروی دریایی آرژانتین چند بمب بر جمعیتی غیرمسلح که در بوینس آیرس به نفع پرون تظاهرات می‌کرد، ریختند و ۳۶۴ نفر را کشتند و دست‌کم ۸۰۰ نفر را زخمی کردند. هم‌زمان در زمین، برخی سربازان کوشیدند کودتا کنند اما نیروهای وفادار آنان را سرکوب کردند.
• ۱۳۵۶ (۴۹ سال پیش) پس از مرگ فرانسیسکو فرانکو، دیکتاتور، در ۱۹۷۵، نخستین انتخابات دموکراتیک در اسپانیا برگزار شد.

زادروزها

• ۱۱۱۵ (۲۹۰ سال پیش) شارل آگوستن دو کولن، فیزیکدان فرانسوی
• ۱۲۲۲ (۱۸۳ سال پیش) ادوارد گریگ، آهنگساز و پیانیست نروژی
• ۱۲۴۷ (۱۵۸ سال پیش) کارل لندستینر، فیزیولوژیست از اتریش-مجارستان
• ۱۲۸۱ (۱۲۴ سال پیش) باربارا مککلینتوک، گیاهشناس از ایالات متحده آمریکا
• ۱۳۳۲ (۷۳ سال پیش) شی چینپینگ، هفتمین رئیسجمهور چین از ۲۰۱۳
• ۱۳۴۳ (۶۲ سال پیش) کورتنی کاکس، صداپیشه، بازیگر، و مدل آمریکایی
• ۱۳۴۸ (۵۷ سال پیش) آیس کیوب، تهیهکننده، موسیقیدان، بازیگر، و کارگردان آمریکایی
• ۱۳۷۱ (۳۴ سال پیش) محمد صلاح، بازیکن فوتبال مصری

درگذشت‌ها

• ۷۰۸ (۶۹۷ سال پیش) رابرت یکم اسکاتلند، پادشاه اسکاتلند
• ۱۲۲۸ (۱۷۷ سال پیش) جیمز ناکس پولک، یازدهمین رئیس جمهور ایالات متحدهٔ آمریکا
• ۱۳۱۷ (۸۸ سال پیش) ارنست لودویگ کیرشنر، نقاش و مجسمهساز آلمانی
• ۱۳۵۰ (۵۵ سال پیش) وندل مردیت استنلی، زیستشیمیدان آمریکایی
• ۱۳۷۰ (۳۵ سال پیش) آرتور لوئیس، اقتصاددان بریتانیایی
• ۱۳۹۲ (۱۳ سال پیش) کنت ویلسن، استاد دانشگاه و فیزیکدان آمریکایی
• ۱۳۹۸ (۷ سال پیش) فرانکو زفیرلی، کارگردان و تهیهکننده ایتالیایی
• ۱۴۰۲ (۳ سال پیش) گلندا جکسون، بازیگر و سیاستمدار بریتانیایی

همهٔ ۱۴۴ رویداد، زادروز و درگذشت ۲۵ خرداد